Niewiele polskich motocykli pozostawiło po sobie tyle egzemplarzy co WSK 125. Przez lata służyła przede wszystkim jako prosty i dostępny środek transportu. Dziś wiele takich maszyn, przez lata przechowywanych w garażach i stodołach, trafia w ręce osób, które chcą przywrócić im dawną sprawność i wygląd. Odbudowa WSK wymaga jednak nie tylko czasu i cierpliwości, lecz także dobrej znajomości konstrukcji oraz właściwego doboru części.
W ciągu trzech dekad Świdnicka Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego wyprodukowała ponad dwa miliony motocykli. Tak duża skala produkcji ma znaczenie również z perspektywy dzisiejszej renowacji. Części do WSK są nadal dostępne, a wiele podzespołów znajduje zastosowanie w różnych modelach i wersjach. Przy kompletowaniu podzespołów do odbudowy trzeba jednak zwracać uwagę na konkretne elementy konstrukcyjne i zgodność części z danym egzemplarzem.
Zanim zamówisz pierwszą część, ustal model motocykla. M06 produkowano w latach 1955–1967, następnie pojawiła się odmiana M06 B1 (1966–1971), a od 1971 do 1985 roku powstawała M06 B3 (w tym warianty Gil, Bąk, Lelek i Kos). Silnik we wszystkich wersjach pozostał w zasadzie ten sam, dlatego części do WSK 125 z grupy „M06, B1, B3, Gil, Bąk, Lelek, Kos” pasują do całej rodziny, a wiele z nich również do WFM 125.
Różnice pojawiają się w nadwoziu i wyposażeniu. Siedzenie WSK w wersji B1 ma inny kształt niż w B3, a Bąk, podobnie jak WSK 175 Dudek, miał dwa osobne siodła zamiast kanapy.
Oferta części do polskich jednośladów jest dziś bardzo szeroka. Obok wyrobów krajowych producentów dostępne są również zamienniki marek WM Motor, Duells, Almot czy Ecco Parts, które różnią się ceną, jakością wykonania i przeznaczeniem. Przy wyborze nie warto kierować się wyłącznie kosztem. W przypadku podzespołów mających bezpośredni wpływ na trwałość i bezpieczeństwo, takich jak wał korbowy, łożyska czy elementy zawieszenia, rozsądniej wybierać solidniejsze podzespoły. Przy drobnych częściach montażowych, uszczelkach, nitach czy blaszkach można natomiast sięgnąć po tańsze zamienniki.
Dostępność części do WSK jest duża i obejmuje praktycznie wszystkie podstawowe układy motocykla: silnik, zasilanie, elektrykę, oświetlenie, koła i zawieszenie, nadwozie, napęd, wydech oraz linki. Przy doborze konkretnego elementu trzeba zwracać uwagę na model, rocznik i wersję konstrukcyjną motocykla, ponieważ nie wszystkie części są wymienne między poszczególnymi odmianami. Jeśli pojawiają się wątpliwości, najlepiej porównać wymiary, sposób mocowania i pozostałe cechy starego elementu z parametrami nowej części.
Jednocylindrowy, chłodzony powietrzem silnik dwusuwowy o pojemności 123 cm³ współpracuje z trzybiegową skrzynią biegów umieszczoną z nim we wspólnej obudowie. To prosta i łatwa w obsłudze konstrukcja, charakterystyczna dla wielu lekkich motocykli tej epoki. W skład zespołu napędowego WSK 125 wchodzą m.in. żeliwny cylinder o średnicy 52 mm z aluminiową głowicą, tłok ze sworzniem o średnicy 13 mm, wał korbowy osadzony na łożyskach kulkowych w dzielonym kadłubie, mokre sprzęgło wielotarczowe oraz iskrownik zamontowany na czopie wału korbowego.
Podczas remontu głównego kolejność prac jest zawsze podobna. Po zdjęciu cylindra i głowicy należy ocenić stan gładzi i tłoka, następnie podzielić kadłub i sprawdzić wał. Wał kwalifikuje się do wymiany, gdy wyczuwasz luz promieniowy na sworzniu korbowym lub bicie czopów. W ofercie rooader.pl znajdziesz wał korbowy WSK 125 w kilku wykonaniach, a obok niego łożyska silnika oraz uszczelki i uszczelniacze, które warto wymienić w komplecie przy każdym otwarciu kadłuba.
Gaźnik WSK 125 to prosta konstrukcja z iglicą, pływakiem i jedną dyszą główną, która po latach postoju cierpi głównie na zapieczone osady i zużytą iglicę. Objawy są łatwe do rozpoznania – silnik nie trzyma wolnych obrotów, zalewa świecę albo przelewa paliwo. Jeśli korpus i gniazdo iglicy są w dobrym stanie, wystarczy komplet naprawczy gaźnika oraz nowa guma łącząca gaźnik z cylindrem, bo stwardniała i popękana zasysa powietrze i psuje skład mieszanki.
Zanim przyczyn nierównej pracy silnika zaczniesz szukać w gaźniku, sprawdź jakość i proporcje mieszanki paliwowo-olejowej. Dwusuwowy silnik WSK nie ma osobnego układu smarowania, dlatego olej musi być dostarczany razem z paliwem. Fabryczna instrukcja przewidywała mieszankę w proporcji około 1:25. Zbyt mała ilość oleju może powodować objawy przypominające problemy z gaźnikiem, a jednocześnie prowadzić do znacznie poważniejszych konsekwencji, takich jak przegrzanie i zatarcie tłoka.
Gdy gniazdo iglicy jest wybite, a gwinty zerwane, regeneracja przestaje się opłacać. Kompletny gaźnik WSK 125 kosztuje niewiele więcej niż dobry zestaw naprawczy z dodatkami, a montaż zajmuje kwadrans. Wszystkie elementy zasilania zebrano w podkategorii układ paliwowy, w tym filtry, kraniki i przewody paliwowe, które również warto wymienić przy okazji.
Instalacja elektryczna WSK działa pod napięciem 6 V, a jej głównym elementem jest iskrownik z trzema cewkami: zapłonową, ładowania i świetlną. Cewka zapłonowa działa w systemie z przerywaczem, czyli platynkami, oraz kondensatorem, cewka świetlna zasila reflektor, a cewka ładowania doładowuje akumulator przez prostownik selenowy. Gdy zapłon WSK 125 zawodzi, zacznij od podstaw: sprawdź świecę, fajkę i przewód, następnie oczyść i wyreguluj przerywacz, a na końcu zmierz rezystancję cewki.
Przepalona cewka zapłonowa należy do najczęstszych przyczyn braku iskry. Często pomijanym winowajcą słabej iskry jest kondensator: wysuszony przez lata i przegrzany pod pokrywą traci pojemność, iskrzenie przenosi się na styki przerywacza, a na świecy słabnie, dlatego przy każdej regulacji platynek wymieniaj go razem z nimi.
Coraz więcej właścicieli decyduje się na zapłon bezstykowy CDI do WSK 125, czyli kompletny zestaw ze stojanem, kołem magnesowym, modułem, cewką, regulatorem napięcia, świecą i schematem podłączenia. Producent podkreśla, że mocniejsza iskra ułatwia odpalanie i ogranicza nagar na świecy, a rezygnacja z przerywacza uwalnia od okresowej regulacji platynek.
Oryginalne tłumiki po kilkudziesięciu latach są zwykle przerdzewiałe od środka, przez co motocykl jest głośny i traci moc. Nowy tłumik wydechu WSK 125 w wersji czarnej lub chromowanej przywraca charakterystyczny, stłumiony dźwięk dwusuwu. Przy wymianie dokup obejmy i uchwyt, bo stare zazwyczaj pękają przy demontażu.
Odbudowę siedzenia WSK warto przeprowadzić etapami. W zależności od wersji motocykla potrzebna będzie odpowiednio wyprofilowana gąbka do modelu B1 lub B3, właściwy pokrowiec siedzenia, a także komplet blaszek, nitów i bolec zawiasu. Przy renowacji warto zwrócić uwagę nie tylko na wygląd, lecz także na zgodność wymiarów i sposób mocowania poszczególnych elementów.
Podobnej kontroli wymagają pozostałe części nadwozia i ramy, takie jak pokrywy boczne, błotniki, uchwyty czy elementy kierownicy. W przypadku brakujących podzespołów dobrze porównać je z oryginałem pod względem wymiarów, punktów mocowania i wykonania, ponieważ różnice między poszczególnymi wersjami WSK mogą mieć znaczenie podczas montażu. Odpowiedni dobór części pozwala zachować właściwy wygląd motocykla i uniknąć przeróbek na końcowym etapie odbudowy.
Tylko częściowo. Elementy podwozia, siedzenia czy oświetlenia bywają wspólne, natomiast silnik 175 ma inny cylinder, tłok, gaźnik i wał korbowy. Zawsze sprawdzaj listę pasujących modeli podaną przy produkcie.
Zewnętrznie zestaw CDI nie zmienia wyglądu motocykla, bo stojan i koło magnesowe kryją się pod pokrywą. Jeśli zależy Ci na pełnej oryginalności, zachowaj stary iskrownik i wymień tylko zużyte cewki oraz przerywacz.
Od silnika i zapłonu, bo bez sprawnej jednostki trudno ocenić resztę. Sprawdź iskrę, wyczyść lub wymień gaźnik, wymień olej w skrzyni i uszczelnienia, a dopiero potem zajmij się hamulcami, oponami i blacharką.