Jeszcze około dziesięciu lat temu zdobycie karty motorowerowej było prostą formalnością. Wystarczyło zdać egzamin w szkole i stawić się w wyznaczonym miejscu, by zaliczyć część praktyczną. Mogło to być pobliskie boisko czy klub sportowy. Obecnie mamy do czynienia z inną procedurą. Młodzi kierowcy muszą otrzymać prawo jazdy kategorii AM, co wiąże się z wyższym poziomem trudności. Do dopełnienia jest też więcej formalności. Ile trzeba mieć lat, by odebrać prawo jazdy kategorii AM? Czy wyrobienie tego dokumentu coś kosztuje? Jak przebiega egzamin? Wszystkiego dowiesz się z poniższego artykułu!
18 stycznia 2013 roku w Polsce wprowadzono kategorię AM prawa jazdy, która zastąpiła wcześniejszą kartę motorowerową. Zmiana była podyktowana koniecznością dostosowania przepisów do wymogów unijnych. Rząd uchwalił wówczas ustawę o zmianie ustawy dotyczącej kierujących pojazdami. To ona zamieniła nazwę karty motorowerowej na prawo jazdy kategorii AM, a także zreformowała sposób przeprowadzania egzaminów. Nowe regulacje przyniosły szereg dodatkowych formalności i podniosły koszt uzyskania uprawnień.

Przed wprowadzeniem zmian procedura uzyskania karty motorowerowej wyglądała zupełnie inaczej niż obecnie. Wtedy karta motorowerowa była dostępna dla osób, które ukończyły 13 lat, podczas gdy obecnie kurs na prawo jazdy kategorii AM można rozpocząć dopiero po ukończeniu 14. roku życia (w praktyce najwcześniej trzy miesiące przed jego ukończeniem). Karta motorowerowa uprawniała wyłącznie do prowadzenia motoroweru, a kategoria AM obejmuje także czterokołowce lekkie. Egzamin na kartę motorowerową odbywał się najczęściej pod nadzorem nauczyciela, rzadziej policjanta, teraz natomiast konieczne jest zdanie egzaminu państwowego. Koszt uzyskania karty motorowerowej wynosił zazwyczaj kilkadziesiąt złotych, a kurs na prawo jazdy AM to wydatek rzędu 1000–1700 złotych w zależności od szkoły czy lokalizacji.
Kurs na prawo jazdy kategorii AM można rozpocząć po ukończeniu 14 lat lub maksymalnie trzy miesiące wcześniej. Nawet w tym drugim przypadku uprawnienia odbierzemy jednak dopiero po urodzinach. Warto pamiętać, że kategoria AM ma sens jedynie w przypadku osób nieletnich. Motorowerem i małym quadem mogą się bowiem poruszać także kierowcy, którzy ukończyli kurs prawa jazdy kategorii A, B lub C – nawet jeśli wcześniej w ogóle nie mieli styczności z ATV lub skuterem. Wyjątkiem są osoby, które ukończyły 18 lat przed 19 stycznia 2013 roku – mogą one prowadzić motorower „na dowód osobisty”, ale nie mają uprawnień do sterowania quadem. Aby jeździć czterokołowcem, należy mieć prawo jazdy kategorii AM, A, B lub wyższej.
Prawo jazdy kategorii AM to rozszerzona wersja dawnej karty motorowerowej. To jeden z powodów, dla których trudniej zdobyć te uprawnienia. Karta motorowerowa, jak sama nazwa wskazuje, pozwalała na poruszanie się motorowerem. Kategoria AM obejmuje natomiast uprawnienia do sterowania większą grupą pojazdów:
Ponadto kategoria AM nadaje jeszcze inne uprawnienia, które przedtem można było zdobyć osobno. Mowa o poruszaniu się:
Aby uzyskać uprawnienia do kierowania motorowerem lub quadem, należy rozpocząć od wyrobienia profilu kandydata na kierowcę (PKK) i otrzymania numeru PKK. Wniosek o profil kandydata na kierowcę należy złożyć w wydziale komunikacji, starostwie powiatowym lub urzędzie miejskim odpowiednim dla miejsca zamieszkania. Do wniosku trzeba dołączyć:
Urząd poprosi też o okazanie dokumentu tożsamości. Jeśli chodzi o profil PKK, zwykle jest tworzony natychmiast po złożeniu kompletnego wniosku, jednak w niektórych przypadkach, gdy potrzebne są dodatkowe wyjaśnienia, czas oczekiwania może wynosić od 1 do 2 dni, a nawet więcej.
Egzamin na prawo jazdy należy zdać w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego (WORD). Składa się on z dwóch części: teoretycznej i praktycznej, za które obowiązują oddzielne opłaty – 55 zł za teorię i 222 zł za praktykę (po podwyżkach z 1 lutego 2024 roku).
Etap teoretyczny trwa 25 minut i zawiera 20 pytań podstawowych oraz 12 pytań specjalistycznych. Każde pytanie ma tylko jedną prawidłową odpowiedź, a jego wartość punktowa zależy od wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Aby zdać, trzeba uzyskać co najmniej 68 z 74 punktów. W przypadku niezaliczenia konieczne jest powtórzenie egzaminu i ponowne uiszczenie opłaty.
Jeśli chodzi o egzamin praktyczny, rozpoczyna się on od identyfikacji osoby zdającej i przedstawienia się egzaminatora. Kursant musi wykazać się wiedzą z zakresu sprawdzania stanu technicznego pojazdu i właściwego przygotowania do jazdy. Następnym krokiem jest wykonanie zadań na placu manewrowym i wreszcie wyjechanie na drogę publiczną. Etap praktyczny kończy się omówieniem egzaminu i decyzją o zdaniu lub konieczności powtórzenia w innym terminie.
Jeżeli uda Ci się zdać, wynik trafi do Twojego PKK, a także właściwego wydziału komunikacji. To właśnie tam odbierzesz dokument prawa jazdy kategorii AM. Warto pamiętać, że w urzędzie przyjdzie Ci zapłacić około 100 zł. Procedura trwa zazwyczaj kilka dni.
Na egzamin praktyczny należy się stawić w odpowiednim stroju ochronnym. Obejmuje on sznurowane buty na płaskiej podeszwie, kurtkę z długimi rękawami zapinaną na zamek, guziki lub zatrzaski. Ważnym elementem są również rękawice motocyklowe, które muszą zakrywać całe dłonie. Oczywiście nie można też zapomnieć o kasku motocyklowym!
Rozpoczęcie nauki jazdy od uzyskania prawa jazdy kategorii AM to doskonały sposób na wczesne zdobycie doświadczenia za kierownicą. Opanowanie podstaw ruchu drogowego i obsługi pojazdu – nawet jeśli to „tylko” motorower lub quad – ułatwi późniejszą naukę jazdy samochodem, co znacznie przyspieszy proces zdobywania kolejnych uprawnień!